Doanh nghiệp mở rộng AI: 5 chiến lược vàng cho thành công bền vững

Trong một nghiên cứu gần đây, OpenAI đã phỏng vấn các nhà lãnh đạo cấp cao từ nhiều doanh nghiệp lớn như Philips, BBVA, Mirakl, Scout24, Jetbrains và Scania tại châu Âu để tìm hiểu về cách họ đang mở rộng quy mô ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Kết quả cho thấy, việc triển khai AI thành công không chỉ đơn thuần là "tung ra công nghệ" mà là xây dựng những điều kiện cần thiết để nhân viên tin tưởng, chấp nhận và liên tục cải thiện AI theo thời gian, biến AI từ thử nghiệm ban đầu thành tác động tổng hợp, bền vững thông qua niềm tin, quản trị, thiết kế quy trình và chất lượng.

Văn hóa trước công cụ: Nền tảng cho sự chấp nhận AI

Một trong những bài học đắt giá nhất từ các doanh nghiệp tiên phong là con đường nhanh nhất để AI được chấp nhận không phải là một đợt triển khai kỹ thuật rầm rộ. Thay vào đó, đó là việc xây dựng sự hiểu biết, sự tự tin và cho phép thử nghiệm an toàn trong toàn bộ tổ chức. Điều này đòi hỏi một sự thay đổi văn hóa, nơi mọi người được khuyến khích học hỏi về AI, hiểu rõ khả năng và hạn chế của nó, và cảm thấy an toàn khi thử nghiệm các ứng dụng mới mà không sợ thất bại.

Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp vẫn còn e ngại hoặc chưa có chiến lược rõ ràng trong việc đào tạo nhân sự về AI. Việc đầu tư vào các chương trình nâng cao năng lực về AI, tổ chức các buổi hội thảo nội bộ, hay thậm chí là các cuộc thi sáng tạo ứng dụng AI có thể giúp phá vỡ rào cản và tạo ra một môi trường văn hóa sẵn sàng đón nhận công nghệ mới. Khi nhân viên hiểu và tin tưởng vào AI, họ sẽ chủ động tìm cách tích hợp nó vào công việc hàng ngày, từ đó tạo ra những giá trị không ngờ.

"Mở rộng AI không phải là triển khai công nghệ, mà là xây dựng điều kiện để con người tin tưởng, chấp nhận và cải thiện nó theo thời gian."

Quản trị làm đòn bẩy: Tăng tốc triển khai AI an toàn

Thay vì xem quản trị (governance) là một rào cản, các doanh nghiệp thành công coi đó là một yếu tố thúc đẩy. Khi các bộ phận như an ninh, pháp lý, tuân thủ và IT được tham gia sớm ngay từ giai đoạn thiết kế như những đối tác chiến lược, các nhóm phát triển có thể di chuyển nhanh hơn sau này. Sự tham gia sớm này giúp xác định và giải quyết các rủi ro tiềm ẩn ngay từ đầu, giảm thiểu các thay đổi đột ngột và xây dựng niềm tin vững chắc hơn trong quá trình triển khai. Điều này đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp mở rộng AI ra quy mô lớn, nơi các vấn đề về bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư và đạo đức AI có thể trở nên phức tạp.

Một khung quản trị AI hiệu quả cần phải linh hoạt, cho phép đổi mới nhưng vẫn đảm bảo tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn nội bộ. Nó không chỉ là về việc đặt ra các quy tắc mà còn là về việc tạo ra một quy trình rõ ràng để đánh giá, phê duyệt và giám sát các ứng dụng AI. Điều này giúp các đội ngũ tự tin hơn khi phát triển và triển khai các giải pháp AI, biết rằng họ đang hoạt động trong một khuôn khổ an toàn và được hỗ trợ.

Quyền sở hữu thay vì tiêu thụ: Biến AI thành công cụ sáng tạo

AI được mở rộng hiệu quả nhất khi các nhóm không chỉ đơn thuần sử dụng nó như một tính năng, mà còn có khả năng thiết kế lại quy trình làm việc và xây dựng các giải pháp mới với AI. Điều này chuyển đổi vai trò của nhân viên từ người tiêu thụ công nghệ thành người đồng sáng tạo. Khi nhân viên được trao quyền để tùy chỉnh, tích hợp và thậm chí phát triển các công cụ AI nhỏ để giải quyết các vấn đề cụ thể của họ, họ sẽ tạo ra những giải pháp phù hợp hơn và có tác động lớn hơn.

Ví dụ, thay vì chỉ sử dụng một chatbot AI có sẵn, một nhóm dịch vụ khách hàng có thể được trao quyền để huấn luyện chatbot đó với dữ liệu riêng của họ, hoặc tích hợp nó vào hệ thống CRM hiện có để tự động hóa các tác vụ cụ thể. Sự "sở hữu" này không chỉ tăng cường hiệu quả mà còn thúc đẩy tinh thần đổi mới và sự gắn kết của nhân viên với công nghệ.

Chất lượng là ưu tiên: Xây dựng niềm tin với AI trong doanh nghiệp

Niềm tin là yếu tố then chốt để bất kỳ công nghệ nào được chấp nhận rộng rãi, và AI cũng không ngoại lệ. Các tổ chức đã giành được niềm tin từ nhân viên và khách hàng bằng cách xác định rõ ràng "thế nào là tốt" ngay từ đầu, đầu tư vào việc đánh giá chặt chẽ và sẵn sàng trì hoãn việc ra mắt nếu tiêu chuẩn chất lượng không được đáp ứng. Điều này đòi hỏi một cam kết mạnh mẽ đối với độ chính xác, độ tin cậy và tính công bằng của các hệ thống AI.

Việc đánh giá chất lượng AI không chỉ dừng lại ở các chỉ số kỹ thuật. Nó còn bao gồm việc kiểm tra tính minh bạch, khả năng giải thích và tác động tiềm ẩn đến người dùng. Một sản phẩm AI được triển khai vội vàng mà không đảm bảo chất lượng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, từ sự mất lòng tin của người dùng đến những rủi ro về pháp lý và danh tiếng. Do đó, việc thiết lập các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt và quy trình kiểm thử kỹ lưỡng là không thể thiếu khi doanh nghiệp mở rộng AI.

Bảo vệ công việc đòi hỏi phán đoán: Nâng tầm chuyên gia với AI lai

Những lợi ích bền vững nhất từ AI đến từ các quy trình làm việc "lai" (hybrid workflows) – nơi AI được sử dụng để nâng cao khả năng suy luận và xem xét của các chuyên gia, chứ không chỉ đơn thuần là tăng thông lượng. Thay vì tìm cách thay thế hoàn toàn con người, AI trở thành một công cụ mạnh mẽ giúp các chuyên gia đưa ra quyết định tốt hơn, nhanh hơn và chính xác hơn.

Ví dụ, trong lĩnh vực y tế, AI có thể giúp bác sĩ phân tích hình ảnh y tế phức tạp để phát hiện bệnh sớm hơn, nhưng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ. Trong tài chính, AI có thể sàng lọc hàng triệu giao dịch để phát hiện gian lận, nhưng chuyên gia phân tích vẫn cần xem xét và xác nhận. Bằng cách tập trung vào việc "nâng cao trần" khả năng của con người thay vì chỉ "tăng sản lượng", doanh nghiệp có thể khai thác tối đa tiềm năng của cả AI và trí tuệ con người, tạo ra giá trị gia tăng bền vững.

Tầm nhìn cho lãnh đạo: AI không chỉ là năng suất cá nhân

Hướng đi chung của các doanh nghiệp là nhất quán: họ đang vượt ra ngoài năng suất cá nhân để hướng tới việc nhúng AI vào các quy trình làm việc từ đầu đến cuối, với sự giám sát của con người. Điều này có nghĩa là AI không còn là một công cụ riêng lẻ mà mỗi cá nhân sử dụng để tăng hiệu quả công việc của mình. Thay vào đó, AI trở thành một phần không thể thiếu của hệ thống vận hành, tự động hóa và tối ưu hóa các chuỗi giá trị phức tạp.

Để đạt được tác động bền vững, các nhà lãnh đạo cần phải xây dựng niềm tin, quyền sở hữu và chất lượng ngay từ đầu trong mọi sáng kiến AI. Điều này đòi hỏi một tầm nhìn chiến lược dài hạn, sự cam kết đầu tư vào con người và quy trình, cũng như khả năng thích ứng với những thay đổi liên tục của công nghệ AI.

Điều này có nghĩa gì với bạn?

Đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam, những bài học từ các tập đoàn lớn này mang ý nghĩa sâu sắc. Trong bối cảnh công nghệ AI đang phát triển vũ bão, việc áp dụng AI không còn là lựa chọn mà là yêu cầu để duy trì năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, việc "nhảy vào" mà không có chiến lược rõ ràng có thể dẫn đến lãng phí nguồn lực và thất bại. Thay vào đó, hãy tập trung vào việc xây dựng nền tảng vững chắc:

• Đầu tư vào con người: Nâng cao nhận thức và kỹ năng về AI cho toàn bộ nhân viên.
• Thiết lập quản trị thông minh: Đảm bảo an toàn pháp lý và bảo mật ngay từ đầu, biến quản trị thành đòn bẩy chứ không phải rào cản.
• Khuyến khích sáng tạo: Trao quyền cho các nhóm để họ không chỉ sử dụng mà còn xây dựng và tùy chỉnh AI cho nhu cầu riêng của mình.
• Ưu tiên chất lượng: Đừng vội vàng triển khai nếu AI chưa đạt chuẩn, vì niềm tin là tài sản vô giá.
• Tận dụng AI để nâng tầm chuyên gia: Sử dụng AI để bổ trợ và nâng cao khả năng của đội ngũ, thay vì chỉ tập trung vào tự động hóa hoàn toàn.

Việc doanh nghiệp mở rộng AI thành công đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện, có chiến lược và lấy con người làm trung tâm. Chỉ khi đó, AI mới thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới bền vững.