Chuyển đổi số y tế: Cơ hội vàng cho thiết bị y tế Việt Nam phát triển bệnh viện thông minh

Vào chiều ngày 6/5/2026 tại Hà Nội, một tọa đàm quan trọng đã được tổ chức, nơi các chuyên gia và lãnh đạo ngành y tế Việt Nam nhấn mạnh rằng chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện về dữ liệu hay phần mềm quản trị, mà còn là động lực cấp thiết để phát triển ngành công nghiệp thiết bị y tế trong nước. Sự kiện này tập trung vào việc nội địa hóa sản xuất thiết bị y tế, coi đây là hướng đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và xây dựng một hệ sinh thái y tế thông minh toàn diện tại Việt Nam, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các bệnh viện thông minh.

Chuyển đổi số y tế: Yêu cầu tất yếu và điểm khởi đầu quan trọng

TS. Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế (Bộ Y tế), đã khẳng định tại buổi khai mạc tọa đàm rằng chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với bất kỳ hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại nào. Ông nhấn mạnh rằng thiết bị y tế chính là một trong những "điểm khởi đầu" mang tính quyết định nhất cho toàn bộ quá trình chuyển đổi số của ngành. Để quá trình này thực sự đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả, không thể tách rời việc hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ nhân lực y tế.

Hiện tại, Bộ Y tế đang triển khai đồng bộ hai trụ cột chính: đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển thị trường thiết bị y tế. Mục tiêu kép này nhằm tạo ra một nền tảng vững chắc, sẵn sàng cho sự hình thành và phát triển của mô hình bệnh viện thông minh trong tương lai, nơi công nghệ và con người cùng phối hợp để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Thị trường thiết bị y tế Việt Nam: Tiềm năng lớn, thách thức không nhỏ

Theo ông Hà Đắc Biên, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Thiết bị Y tế Việt Nam, thị trường thiết bị y tế tại Việt Nam đang sở hữu tiềm năng phát triển vượt trội. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người và mạng lưới cơ sở khám chữa bệnh trải rộng khắp cả nước, nhu cầu về thiết bị y tế là rất lớn và đa dạng. Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại là năng lực sản xuất trong nước hiện vẫn còn hạn chế, chưa thể đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường.

Hiện tại, hơn 80% thiết bị y tế được sử dụng tại Việt Nam vẫn phải nhập khẩu, với tổng chi phí lên tới hơn 2 tỷ USD mỗi năm. Mặc dù thị trường đã chứng kiến sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn từ các quốc gia phát triển như Mỹ, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc, nhưng dư địa phát triển cho các doanh nghiệp nội địa vẫn còn rất lớn. Đặc biệt, các nhóm sản phẩm như thiết bị thông dụng, vật tư tiêu hao, thiết bị y tế gia đình và thiết bị cấy ghép là những lĩnh vực mà doanh nghiệp Việt Nam có thể tập trung khai thác và phát triển.

Xu hướng công nghệ định hình tương lai thiết bị y tế nội địa

Một điểm đáng chú ý là xu hướng của thị trường thiết bị y tế đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ sang các giải pháp tích hợp công nghệ số tiên tiến. Các công nghệ như Internet of Things (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và khả năng hỗ trợ điều trị từ xa (telemedicine) đang trở thành những yếu tố then chốt. Sự dịch chuyển này không chỉ tạo ra những sản phẩm y tế thông minh hơn mà còn mở ra cơ hội vàng cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Đây được xem là thời điểm thuận lợi để các doanh nghiệp trong nước tăng cường hợp tác nghiên cứu, liên doanh sản xuất với các đối tác quốc tế. Thông qua đó, họ có thể từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ y sinh toàn cầu, không chỉ dừng lại ở việc lắp ráp mà còn tiến tới nghiên cứu, phát triển và sản xuất các thiết bị y tế "Make in Vietnam" với hàm lượng công nghệ cao.

Vai trò của Hội Thiết bị Y tế Việt Nam trong kết nối và phát triển

Ông Hà Đắc Biên cũng chia sẻ về vai trò quan trọng của Hội Thiết bị Y tế Việt Nam trong việc thúc đẩy sự phát triển của ngành. Bên cạnh chức năng kết nối thị trường, Hội sẵn sàng trở thành cầu nối vững chắc, hỗ trợ các doanh nghiệp trong quá trình tìm kiếm cơ hội hợp tác, đầu tư và phát triển sản xuất ngay tại Việt Nam. Hội có thể tổ chức các hội thảo chuyên đề để giới thiệu các doanh nghiệp và sản phẩm thiết bị y tế có nhu cầu lớn trên thị trường nội địa.

Ngoài ra, Hội còn đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các doanh nghiệp với những đơn vị phân phối giàu kinh nghiệm, đang nắm giữ thị phần đáng kể và có năng lực triển khai các dự án đầu tư quy mô lớn. Đặc biệt, Hội cũng sẽ giới thiệu các đối tác tiềm năng có khả năng liên kết sản xuất, chuyển giao công nghệ và phát triển các thiết bị y tế ngay trong nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu nội địa hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành thiết bị y tế Việt Nam.

Chuyển đổi số làm thay đổi mô hình chăm sóc sức khỏe toàn cầu

Tại tọa đàm, TS. Phạm Xuân Viết, nguyên Phó Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế), đã phân tích sâu sắc về cách chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản mô hình y tế trên toàn cầu. Nếu như trước đây, hệ thống y tế chủ yếu tập trung vào việc điều trị bệnh khi đã phát sinh, thì hiện nay, xu hướng mới là quản lý sức khỏe trọn đời, lấy dữ liệu làm trung tâm và người dân làm chủ thể chính trong hành trình chăm sóc sức khỏe của mình. Điều này đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện và chủ động hơn.

Các công nghệ tiên tiến như Trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thiết bị đeo thông minh (wearable devices), Internet of Things (IoT) và y tế từ xa (telemedicine) đang từng bước hình thành một hệ sinh thái y tế thông minh. Trong hệ sinh thái này, dữ liệu sức khỏe của mỗi cá nhân được thu thập, phân tích và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực, giúp cá nhân và các chuyên gia y tế có cái nhìn toàn diện và kịp thời về tình trạng sức khỏe.

Thách thức và thành tựu ban đầu của y tế số tại Việt Nam

Theo TS. Phạm Xuân Viết, tại Việt Nam, yêu cầu chuyển đổi số y tế càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Điều này xuất phát từ bối cảnh dân số đang già hóa nhanh chóng, tỷ lệ mắc các bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng, tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trên vẫn còn phổ biến và sự chênh lệch trong việc tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng miền vẫn còn lớn. Chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ giải quyết một phần những thách thức này.

Trong thời gian qua, ngành y tế Việt Nam đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ. Hơn 1.200 cơ sở y tế đã triển khai bệnh án điện tử, ứng dụng căn cước công dân gắn chip trong khám chữa bệnh và phát triển sổ sức khỏe điện tử cho người dân. Tuy nhiên, nhiều thách thức vẫn còn tồn tại, đặc biệt là hạ tầng dữ liệu chưa đồng bộ, thiếu hụt nhân lực có chuyên môn về y tế số và yêu cầu bảo mật thông tin y tế ngày càng cao, đòi hỏi những giải pháp toàn diện và bền vững.

Bệnh viện thông minh: Hệ sinh thái công nghệ đồng bộ là chìa khóa

Mô hình bệnh viện thông minh là một trong những nội dung trọng tâm được các chuyên gia quan tâm tại tọa đàm. Trong mô hình này, dữ liệu y tế được coi là "hạ tầng lõi", là nền tảng cho mọi hoạt động. Các chuyên gia nhận định rằng bệnh viện thông minh không chỉ dừng lại ở việc triển khai bệnh án điện tử mà còn mở rộng sang một hệ sinh thái công nghệ phức tạp và đồng bộ. Điều này bao gồm việc tích hợp các hệ thống cảm biến sinh học, thiết bị đeo thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ chẩn đoán và các nền tảng quản trị điều hành thông minh.

Một bệnh viện thông minh thực sự sẽ tận dụng tối đa sức mạnh của công nghệ để tối ưu hóa quy trình khám chữa bệnh, nâng cao hiệu quả hoạt động và mang lại trải nghiệm tốt nhất cho bệnh nhân. Từ việc quản lý hồ sơ bệnh án, điều phối lịch hẹn, đến hỗ trợ phẫu thuật bằng robot hay theo dõi sức khỏe từ xa, tất cả đều được kết nối và vận hành một cách thông minh, dựa trên dữ liệu và phân tích thời gian thực. Để đạt được điều này, việc đầu tư vào hạ tầng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng các tiêu chuẩn đồng bộ là vô cùng cần thiết.

Điều này có nghĩa gì với bạn?

Đối với người dân, sự phát triển của bệnh viện thông minh và thiết bị y tế nội địa đồng nghĩa với việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao hơn, tiện lợi hơn và có thể là chi phí hợp lý hơn. Việc quản lý sức khỏe cá nhân sẽ trở nên chủ động hơn thông qua các thiết bị đeo thông minh và sổ sức khỏe điện tử. Đối với các doanh nghiệp sản xuất thiết bị y tế Việt Nam, đây là cơ hội vàng để đổi mới, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, liên doanh với các đối tác quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh và chiếm lĩnh thị phần. Chính phủ và Bộ Y tế cần tiếp tục tạo hành lang pháp lý thuận lợi, chính sách hỗ trợ và đầu tư vào hạ tầng số để thúc đẩy quá trình chuyển đổi này, hướng tới một hệ thống y tế tự chủ và hiện đại.