Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, các doanh nghiệp tại Việt Nam, từ tập đoàn đa quốc gia đến công ty truyền thông trong nước, đang chứng kiến một sự thay đổi lớn: trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là công cụ miễn phí để thử nghiệm mà đã trở thành một "tài sản năng lực" chiến lược. Từ đầu năm 2026, nhiều tổ chức và cá nhân đã và đang chi những khoản tiền đáng kể, cùng với thời gian và công sức tái cấu trúc quy trình, để đào tạo và tích hợp AI vào mọi khía cạnh công việc, nhằm mục đích tối ưu hóa hiệu suất, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra những giá trị đột phá.
AI: Từ Công Cụ Thử Nghiệm Đến Tài Sản Năng Lực Cốt Lõi Của Doanh Nghiệp
Trí tuệ nhân tạo đang dần định hình lại cách thức vận hành của các tổ chức. Thay vì chỉ là một công cụ hỗ trợ đơn thuần, AI đang được các doanh nghiệp Việt Nam nhìn nhận và đầu tư như một loại tài sản chiến lược, một năng lực cốt lõi cần được xây dựng và phát triển. Để sở hữu và khai thác hiệu quả tài sản này, cả doanh nghiệp lẫn người lao động đều phải chấp nhận "trả giá" bằng việc đầu tư tài chính, thời gian và công sức để tổ chức lại toàn bộ quy trình làm việc.
Nhận định quan trọng: AI không chỉ là công cụ mà là "tài sản năng lực" đòi hỏi đầu tư toàn diện từ doanh nghiệp và người lao động để tích hợp vào quy trình làm việc.
Sự chuyển dịch này cho thấy một tầm nhìn dài hạn về vai trò của AI. Các doanh nghiệp không còn hài lòng với việc sử dụng các mô hình AI tổng quát trên Internet mà đang hướng tới việc xây dựng các hệ thống AI "nội bộ", được huấn luyện bằng chính dữ liệu và tri thức độc quyền của mình. Điều này giúp AI trở thành một "nhân viên" thực thụ, hiểu rõ bối cảnh, quy trình và mục tiêu cụ thể của tổ chức, từ đó đưa ra các phản hồi chính xác và phù hợp hơn.
AstraZeneca Việt Nam Tiên Phong Xây Dựng "Lò Luyện AI" Nội Bộ
Một ví dụ điển hình cho xu hướng đầu tư AI doanh nghiệp này là AstraZeneca Việt Nam. Tại TP.HCM, các nhân viên của tập đoàn dược phẩm này đã bắt đầu ngày làm việc bằng cách truy cập vào "trợ lý AI" do chính họ tự xây dựng. Hệ thống này không chỉ giúp truy xuất dữ liệu và tổng hợp câu trả lời gần như tức thì mà còn rút ngắn đáng kể thời gian họp, từ hàng giờ xuống còn chưa đầy 20 phút.
Anh Nguyễn Hùng Cường, quản lý ngành hàng tim mạch, thận và chuyển hóa tại AstraZeneca Việt Nam, dù không có thế mạnh về công nghệ chuyên sâu, đã xuất sắc tự xây dựng một "trợ lý AI" phục vụ trực tiếp công việc của mình. Anh đã "huấn luyện" trợ lý này bằng cách sử dụng chính tài sản tri thức sẵn có của doanh nghiệp, bao gồm các quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOPs), tài liệu nội bộ đã được phê duyệt và kiến thức sản phẩm chuyên sâu. Kết quả là một "trung tâm tri thức" thu nhỏ, có khả năng trả lời câu hỏi với độ chính xác và nhất quán cao.
"Chúng tôi tạo hẳn một nền tảng AI ở quy mô tập đoàn, tự xây dựng một hệ thống đào tạo nội bộ. Ngoài việc đẩy nhanh quá trình R&D, điều này cuối cùng mở ra tiềm năng phi thường: đạt được những hiểu biết sâu sắc nhanh hơn, thực hiện các thử nghiệm thông minh hơn, tăng cường hợp tác trong hệ sinh thái y tế và công nghệ, đẩy nhanh quá trình số hóa chăm sóc sức khỏe."
Tối Ưu Hóa Quy Trình Với Trợ Lý AI: Bài Học Từ AstraZeneca
Giá trị mà trợ lý AI mang lại cho AstraZeneca không chỉ dừng lại ở tốc độ xử lý thông tin. Anh Cường chia sẻ: "Trước đây, việc tìm tài liệu hay xác minh thông tin có thể mất nhiều thời gian. Giờ đây, mọi thứ diễn ra gần như tức thì." Tuy nhiên, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng lan tỏa tri thức. Trợ lý AI này được chia sẻ rộng rãi cho đồng nghiệp, đặc biệt là nhân sự mới. Thay vì mất hàng tuần để làm quen với công việc và tài liệu, họ có thể "hỏi" AI và tiếp cận tri thức ngay lập tức, rút ngắn đáng kể thời gian hòa nhập.
Một cách âm thầm, văn hóa làm việc tại AstraZeneca đang thay đổi. Từ việc phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân và sự truyền đạt thủ công, giờ đây, tổ chức đang chuyển sang một mô hình dựa trên hệ thống tri thức chung, nơi AI đóng vai trò trung gian quan trọng. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả làm việc mà còn đảm bảo tính nhất quán và chuẩn hóa trong mọi hoạt động.
Doanh Nghiệp Việt Nam Đẩy Mạnh Đầu Tư AI Trong Lĩnh Vực Marketing
Không chỉ các tập đoàn đa quốc gia, các doanh nghiệp trong nước cũng đang tích cực tham gia vào cuộc đua đầu tư AI doanh nghiệp này. Lĩnh vực marketing và sản xuất nội dung số là một trong những mảng được hưởng lợi và có sự thay đổi rõ rệt nhất. Ông Mai Đức Hòa, nhà sáng lập Công ty truyền thông Dr Media (TP.HCM), cho biết từ đầu năm 2026, công ty đã chi một khoản lớn để cử một số nhân viên tham gia các khóa đào tạo AI do chuyên gia quốc tế giảng dạy.
Theo ông Hòa, AI không chỉ hỗ trợ mà còn có thể "thay đổi luôn vai trò của giám đốc marketing" nếu biết khai thác đúng cách. Từ việc lên ý tưởng, xây dựng kịch bản đến sản xuất video, AI có thể xử lý chỉ với vài câu lệnh đơn giản, giúp tiết kiệm thời gian và nguồn lực đáng kể.
Dr Media: Kết Hợp AI Với Chuyên Môn Con Người Để Tạo Nội Dung Đột Phá
Hiện tại, Dr Media đang thử nghiệm và kết hợp nhiều nhóm công cụ AI khác nhau. Trong mảng sản xuất video, các nền tảng như Kling AI, Veo (Google) hay Higgsfield AI được sử dụng để tạo dựng clip từ kịch bản có sẵn. Các nền tảng như HeyGen giúp tạo giọng nói và avatar AI phục vụ các nội dung truyền thông. Kết quả bước đầu cho thấy sự thay đổi rõ rệt khi nhiều sản phẩm video và nội dung đạt hàng triệu lượt xem, minh chứng cho hiệu quả của việc đầu tư AI doanh nghiệp.
"AI có thể tạo ra video rất nhanh, nhưng để có bản sắc riêng, giọng điệu riêng và chiều sâu thì người ra lệnh phải hiểu nghề. Nếu không, sản phẩm sẽ rất 'cứng', thiếu cảm xúc và không khác biệt."
Tuy nhiên, ông Hòa nhấn mạnh rằng hiệu quả không nằm ở bản thân công cụ AI mà ở người sử dụng. "AI có thể tạo ra video rất nhanh, nhưng để có bản sắc riêng, giọng điệu riêng và chiều sâu thì người ra lệnh phải hiểu nghề. Nếu không, sản phẩm sẽ rất 'cứng', thiếu cảm xúc và không khác biệt," ông nói. Chính vì vậy, Dr Media không chỉ dừng lại ở việc đào tạo nhân sự cách sử dụng công cụ mà còn hướng họ đến việc hiểu bản chất nội dung và cách "điều khiển" AI một cách sáng tạo và hiệu quả.
Người Lao Động Chủ Động Đầu Tư Kỹ Năng AI Để Nâng Cao Năng Lực Cá Nhân
Nếu doanh nghiệp đầu tư AI theo quy mô tổ chức, thì với người lao động, cuộc đua này mang tính cá nhân và trực diện hơn. Anh Ngọc Minh (TP.HCM), một chuyên viên phân tích dữ liệu, đã chi khoảng 50 triệu đồng cho một khóa học AI chuyên sâu. Với mức thu nhập của anh, đây là một khoản đầu tư không nhỏ, nhưng anh tin rằng nó là cần thiết để duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh trong thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng.
Đổi lại, anh Minh không chỉ học cách sử dụng AI mà còn học cách "thiết kế" nó cho công việc của mình. Anh đã xây dựng một hệ thống có khả năng tự động thu thập, phân tích và tổng hợp dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. "Trợ lý" này không phải là một sản phẩm có sẵn mà được xây dựng bằng cách kết hợp các mô hình AI tạo sinh như ChatGPT với kho dữ liệu nội bộ của doanh nghiệp và kho tàng tư liệu mà anh Minh đã tích lũy sau 8 năm kinh nghiệm. Khi người dùng đặt câu hỏi, hệ thống sẽ tự động truy xuất các tài liệu liên quan, sau đó tổng hợp lại thành câu trả lời hoàn chỉnh. "Mỗi sáng, hệ thống đã chuẩn bị sẵn cho tôi một bản tổng hợp thông tin. Tôi không còn mất hàng giờ để đọc và lọc dữ liệu nữa," anh Minh chia sẻ, minh chứng cho hiệu quả rõ rệt của việc đầu tư AI cá nhân.
Điều này có nghĩa gì với bạn?
Xu hướng đầu tư AI doanh nghiệp và cá nhân đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, cho thấy một sự chuyển dịch lớn trong cách thức làm việc và tạo ra giá trị. Đối với doanh nghiệp, việc chủ động xây dựng và tích hợp AI vào quy trình không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu suất mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Đối với người lao động, việc đầu tư vào kỹ năng AI không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để thích nghi và phát triển trong kỷ nguyên số. Việc hiểu rõ cách "huấn luyện" và "điều khiển" AI, kết hợp với chuyên môn sâu, sẽ là chìa khóa để tạo ra những sản phẩm và dịch vụ có giá trị thực sự, mang lại lợi ích cho cả tổ chức và cá nhân.
Điểm chính cần nhớ
- AI đang trở thành "tài sản năng lực" cốt lõi, đòi hỏi doanh nghiệp và người lao động phải đầu tư nghiêm túc.
- Các doanh nghiệp đang xây dựng "lò luyện AI" nội bộ, huấn luyện AI bằng dữ liệu riêng để tối ưu hóa quy trình và chia sẻ tri thức.
- AI giúp tăng tốc độ làm việc, rút ngắn thời gian họp, và hỗ trợ nhân sự mới hòa nhập nhanh chóng.
- Trong marketing, AI hỗ trợ từ lên ý tưởng đến sản xuất nội dung, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào chuyên môn của người điều khiển.
- Người lao động chủ động đầu tư vào kỹ năng AI để tự xây dựng trợ lý cá nhân, nâng cao năng lực và hiệu suất làm việc.