Doanh nghiệp Việt ứng dụng AI trong bán lẻ: Tối ưu hóa và tăng trưởng

Trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam sôi động với dân số trẻ và thu nhập tăng, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng AI trong bán lẻ để duy trì lợi thế cạnh tranh. Từ việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng đến cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, trí tuệ nhân tạo đang trở thành chìa khóa để giải quyết những bài toán khó nhất của ngành, như WinCommerce và FPT Retail đã và đang triển khai, nhằm đáp ứng nhu cầu mua sắm đa kênh ngày càng cao của người tiêu dùng hiện đại.

Bán lẻ Việt Nam: Thị trường tiềm năng và thách thức công nghệ

Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường bán lẻ lớn nhất khu vực, nhờ dân số đông, cơ cấu dân số trẻ và thu nhập bình quân đầu người ngày càng tăng. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng này cũng đặt ra những thách thức đáng kể cho các doanh nghiệp, đặc biệt là trong việc đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người tiêu dùng. Theo nghiên cứu của Harvard Business Review, có tới 73% người tiêu dùng hiện nay mua sắm theo mô hình đa kênh, đòi hỏi các nhà bán lẻ phải có hạ tầng công nghệ thông tin không chỉ ổn định mà còn có khả năng xử lý dữ liệu thời gian thực và sẵn sàng cho việc tích hợp trí tuệ nhân tạo.

Để giữ chân khách hàng và tối ưu hóa lợi nhuận, việc mở rộng điểm bán vật lý không còn là đủ. Cuộc đua công nghệ, đặc biệt là ứng dụng AI trong bán lẻ, đã trở thành yếu tố then chốt. Nhiều đơn vị đã bắt đầu hợp tác để đặt nền móng cho AI trong lĩnh vực này, điển hình là sự kết hợp giữa nền tảng GreenNode và hệ thống 7-Eleven, cho thấy một xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang công nghệ.

WinCommerce ứng dụng Machine Learning dự đoán nhu cầu đặt hàng

WinCommerce (WCM) là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong việc giải quyết bài toán vận hành bằng công nghệ. Ông Phan Nguyễn Trọng Huy, Giám đốc tài chính của WCM, chia sẻ rằng doanh nghiệp đang tìm lời giải cho bốn câu hỏi cốt lõi của bán lẻ: "bán ở đâu?", "bán cái gì?", "bán bao nhiêu?" và "bán với giá nào?". Lời giải cho những câu hỏi này nằm ở dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

WCM đã áp dụng mô hình Machine Learning để dự đoán nhu cầu đặt hàng, giúp tự động hóa và giải phóng nguồn lực con người khỏi các tác vụ lặp lại. Hiện tại, khoảng 20% sản phẩm tại hệ thống WinMart được đặt hàng tập trung thông qua AI, và con số này dự kiến sẽ tăng lên 90% vào cuối năm 2026. Việc này không chỉ giúp WCM tiết kiệm được 300 tỷ đồng chi phí mà còn giúp nhân viên cửa hàng có thêm 30% thời gian để tập trung vào việc phục vụ khách hàng, nâng cao trải nghiệm mua sắm.

FPT Retail tăng năng suất nhân viên nhờ tích hợp AI vào quy trình

Không chỉ dừng lại ở tối ưu hóa chuỗi cung ứng, ứng dụng AI trong bán lẻ còn được FPT Retail khai thác để nâng cao năng suất lao động. Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT, tiết lộ rằng nhờ AI, doanh nghiệp đã quản lý chi phí hiệu quả mà không cần đẩy gánh nặng sang khách hàng. FPT Retail khuyến khích mỗi nhân viên tự lên kế hoạch ứng dụng AI vào công việc cá nhân, tạo ra một văn hóa làm việc hiệu quả hơn.

Bà Nguyễn Bạch Điệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị FPT Retail, nhấn mạnh rằng việc tăng năng suất nhân viên thông qua AI là điều cần thiết trong bối cảnh kinh doanh đầy thách thức. Công ty đã triển khai một ứng dụng AI giúp tăng năng suất đội ngũ lên khoảng 20%, cho phép họ mở thêm cửa hàng mà không cần tuyển dụng thêm nhân sự, chứng minh hiệu quả rõ rệt của AI trong quản lý nguồn lực.

Người tiêu dùng sử dụng AI để tư vấn sản phẩm trước khi mua

Sự chuyển dịch sang ứng dụng AI trong bán lẻ không chỉ đến từ phía doanh nghiệp mà còn từ chính hành vi của người tiêu dùng. Ông Karim Noui, Giám đốc Điều hành Thương hiệu Điện máy Nguyễn Kim, tại Hội nghị Thượng đỉnh Bán lẻ Châu Á Việt Nam 2026, đã chỉ ra rằng cạnh tranh bán lẻ đang chuyển dịch theo hướng ra quyết định dựa trên AI và mô hình dịch vụ trọn gói. Điều này bao gồm các nền tảng đa kênh, công cụ AI, tài chính và dịch vụ hậu mãi.

Đáng chú ý, người tiêu dùng ngày càng sử dụng các công cụ AI như ChatGPT, Copilot và Gemini để được tư vấn sản phẩm trước khi mua hàng. Ông Noui ước tính khoảng 50% khách hàng đã sử dụng AI dưới một hình thức nào đó, trong đó khoảng 60% dựa vào các công cụ này để được hướng dẫn về sản phẩm. Điều này tạo ra một yêu cầu mới cho các nhà bán lẻ: phải hiểu và tích hợp AI vào hành trình mua sắm của khách hàng.

AI giúp doanh nghiệp tối ưu hóa vận hành và cá nhân hóa trải nghiệm

Ở chiều ngược lại, AI không chỉ hỗ trợ người tiêu dùng mà còn giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm và ước tính chi phí một cách chính xác. Ví dụ, AI có thể đề xuất các thiết bị điều hòa không khí phù hợp với diện tích căn hộ và ước tính chi phí điện năng, mang lại thông tin hữu ích cho khách hàng. Các nhà bán lẻ cũng đang chuyển từ hình thức bán hàng dựa vào khuyến mãi sang hình thức xác định nhu cầu, sử dụng AI để phát hiện nhu cầu thực sự của khách hàng thay vì chỉ dựa vào các chiến lược giảm giá.

GenAI trong quản lý tồn kho và xu hướng bán lẻ châu Á - Thái Bình Dương

Tương lai của ứng dụng AI trong bán lẻ còn rộng mở hơn với sự xuất hiện của Generative AI (GenAI). Theo nghiên cứu thường niên về mua sắm toàn cầu lần thứ 18 của Zebra Technologies, các doanh nghiệp bán lẻ châu Á - Thái Bình Dương đang lên kế hoạch ứng dụng GenAI vào quản lý tồn kho trong vòng 5 năm tới. Ông Christanto Suryadarma, Phó chủ tịch phụ trách kinh doanh khu vực Đông Nam Á, Hàn Quốc của Zebra Technologies, giải thích rằng tốc độ ứng dụng AI nhanh chóng ở khu vực này xuất phát từ đặc điểm của người tiêu dùng.

Ông Suryadarma nhấn mạnh rằng AI không chỉ giới hạn ở chatbot mà có thể ứng dụng trên nhiều khâu vận hành, từ dự báo nhu cầu đến tối ưu hóa chuỗi cung ứng, đảm bảo sản phẩm luôn có sẵn khi khách hàng cần. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn củng cố lòng trung thành của khách hàng.

Ảnh hưởng của Gen Z đến chiến lược ứng dụng AI trong bán lẻ

Bên cạnh yếu tố công nghệ, sự thay đổi về nhân khẩu học cũng là động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI trong bán lẻ. Gen Z, nhóm khách hàng ngày càng chiếm tỷ trọng lớn tại châu Á, có hành vi mua sắm khác biệt rõ rệt so với các thế hệ trước. Họ chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ thương mại xã hội, ưu tiên tốc độ, sự tiện lợi và trải nghiệm liền mạch, đồng thời không muốn chờ đợi hay xếp hàng.

Để phục vụ nhóm khách hàng này, các nhà bán lẻ cần phải tích hợp AI để tạo ra các trải nghiệm mua sắm cá nhân hóa, nhanh chóng và không ma sát. Từ chatbot hỗ trợ 24/7, hệ thống gợi ý sản phẩm thông minh, đến quy trình thanh toán không chạm và giao hàng siêu tốc, AI đóng vai trò trung tâm trong việc định hình tương lai của bán lẻ, nơi sự tiện lợi và cá nhân hóa là yếu tố quyết định.

Điều này có ý nghĩa gì với tương lai ngành bán lẻ Việt Nam?

Sự bùng nổ của ứng dụng AI trong bán lẻ tại Việt Nam không chỉ là một xu hướng nhất thời mà là một sự chuyển đổi chiến lược sâu rộng. Các doanh nghiệp đang nhận ra rằng AI không chỉ là công cụ để cắt giảm chi phí mà còn là động lực để tạo ra giá trị mới, từ việc tối ưu hóa vận hành, nâng cao năng suất nhân viên, đến việc cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng ở mức độ chưa từng có. Việc tích hợp AI sẽ giúp các nhà bán lẻ Việt Nam không chỉ cạnh tranh hiệu quả hơn trên thị trường nội địa mà còn sẵn sàng cho các thách thức và cơ hội từ thị trường khu vực và toàn cầu. Đối với người tiêu dùng, điều này hứa hẹn một tương lai mua sắm tiện lợi, thông minh và được cá nhân hóa hơn bao giờ hết.