Việt Nam đang khẳng định vị thế nổi bật trên bản đồ công nghệ toàn cầu khi đạt tốc độ tăng trưởng nhanh thứ hai trong khu vực Đông Nam Á về startup AI tạo sinh. Điều này được công bố bởi các chuyên gia từ Google và Temasek, cho thấy tiềm năng to lớn của quốc gia trong việc trở thành một trung tâm AI quan trọng vào năm 2030. Sự phát triển vượt bậc này được thúc đẩy bởi các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ, sự bùng nổ của nền kinh tế số và các chương trình phát triển từ các tập đoàn công nghệ lớn như Google.
Tiềm năng phát triển AI tại Việt Nam: Vị thế mới trên bản đồ công nghệ
Báo cáo E-Conomy SEA 2024 của Google, Temasek và Bain & Company đã chỉ ra rằng Việt Nam đang trên đà trở thành một thị trường trọng điểm về công nghệ trong khu vực. Với tốc độ tăng trưởng ấn tượng của các startup AI tạo sinh, Việt Nam không chỉ là một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư mà còn là một minh chứng rõ ràng cho khả năng đổi mới sáng tạo của quốc gia. Ông Thye Yeow Bok, Giám đốc Hệ sinh thái Khởi nghiệp khu vực Đông Nam Á, Nam Á Biên giới và Trung Hoa Đại Lục, đã chia sẻ với VnEconomy rằng Chính phủ Việt Nam đang tích cực triển khai nhiều hình thức để thúc đẩy nền kinh tế số, trong đó trí tuệ nhân tạo (AI) và các startup công nghệ đóng vai trò then chốt.
"Chính phủ Việt Nam đang tích cực thúc đẩy nền kinh tế số thông qua nhiều hình thức, trong đó trí tuệ nhân tạo (AI) và các startup công nghệ đóng vai trò then chốt."
Kinh tế số Việt Nam: Động lực thúc đẩy startup AI tạo sinh
Nền kinh tế số Việt Nam đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ và dự kiến sẽ đạt Giá trị Hàng hóa Gộp (GMV) lên tới 200 tỷ USD vào năm 2030. Đây là một con số đầy hứa hẹn, phản ánh tiềm năng to lớn của thị trường nội địa. Các lĩnh vực chủ chốt như thương mại điện tử, fintech (công nghệ tài chính) và phát triển phần mềm đang đóng vai trò quan trọng trong việc định hình bức tranh công nghệ của quốc gia, tạo ra một môi trường màu mỡ cho sự phát triển của các startup AI. Ông Bok cũng nhấn mạnh rằng sự tăng trưởng kinh tế số tại Việt Nam được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ ba hình thức chính: miễn giảm thuế đặc biệt, các chương trình thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, và các chính sách khuyến khích giao dịch không tiền mặt. Những yếu tố này cùng nhau tạo nên một môi trường kinh doanh thuận lợi, khuyến khích sự ra đời và phát triển của các doanh nghiệp và startup công nghệ.
Chiến lược quốc gia AI: Mục tiêu và quy mô thị trường 2030
Việt Nam đã chính thức xác định trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những công nghệ trọng yếu, mang tính chiến lược trong lộ trình phát triển quốc gia. Điều này được thể hiện rõ nét qua việc ban hành Chiến lược Quốc gia về Nghiên cứu, Phát triển và Ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo Quyết định 127/QĐTTg vào ngày 26/01/2021. Chiến lược này đặt ra một tầm nhìn đầy tham vọng: đưa Việt Nam trở thành quốc gia dẫn đầu về AI trong khu vực châu Á và đạt được vị thế đáng kể trên bản đồ AI toàn cầu vào năm 2030. Theo báo cáo Markets & Data – Đánh giá Thị trường Trí tuệ Nhân tạo Việt Nam 2025 mà ông Bok trích dẫn, thị trường AI Việt Nam được định giá 470 triệu USD vào năm 2022 và dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 1,52 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) ấn tượng là 15,8%. Sự tăng trưởng này không chỉ phản ánh nhu cầu ngày càng cao về ứng dụng AI trong các ngành công nghiệp chủ chốt mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam là một điểm nóng đổi mới sáng tạo công nghệ trong khu vực.
Hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ Việt Nam: Bùng nổ và tăng trưởng
Đại diện Google nhận định rằng hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ của Việt Nam đang bùng nổ mạnh mẽ, khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á. Với khoảng 4.000 startup đang hoạt động, trong đó có 4 “kỳ lân” (startup định giá trên 1 tỷ USD) được hình thành trong thời gian ngắn, Việt Nam đang thể hiện một tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Kinh tế số của quốc gia cũng đang duy trì mức tăng trưởng hai con số, cùng với tỷ lệ người dùng Internet đạt 80%, tương đương gần 78 triệu người dùng. Những con số này tạo nên một nền tảng vững chắc cho sự phát triển của các startup công nghệ nói chung và startup AI nói riêng. Mặc dù tổng vốn đầu tư vào startup công nghệ tại Việt Nam có xu hướng giảm nhẹ trong nửa đầu năm 2024, nhưng các startup AI tạo sinh (Generative AI) tại Đông Nam Á – bao gồm Việt Nam – vẫn cho thấy sức bật mạnh mẽ và khả năng thu hút đầu tư đáng kể. Điều này giúp Việt Nam duy trì vị thế là thị trường tăng trưởng nhanh thứ hai trong khu vực về startup AI tạo sinh, củng cố tiềm năng trở thành trung tâm AI quan trọng trên bản đồ toàn cầu.
Dù tổng vốn đầu tư vào startup công nghệ có biến động, các startup AI tạo sinh tại Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của thị trường và nhà đầu tư vào lĩnh vực này.
Startup AI tạo sinh bản địa hóa: Chìa khóa cạnh tranh bền vững
Theo ông Thye Yeow Bok, việc phát triển các startup AI theo hướng bản địa hóa (Localized AI) sẽ đóng vai trò then chốt trong việc đáp ứng các nhu cầu đặc thù của thị trường Việt Nam. Các sản phẩm và giải pháp AI được phát triển dựa trên các mô hình AI được huấn luyện bằng dữ liệu nội địa sẽ phản ánh chính xác hơn văn hóa, ngôn ngữ và hành vi của người dùng Việt Nam. Điều này không chỉ tạo ra giá trị gia tăng đáng kể mà còn mang lại lợi thế cạnh tranh vượt trội so với các đối thủ toàn cầu. Việc triển khai rộng rãi các ứng dụng AI bản địa sẽ giúp Việt Nam tăng tốc quá trình chuyển đổi sang một nền kinh tế công nghệ cao, nơi công nghệ AI được tích hợp sâu rộng vào mọi mặt của đời sống và sản xuất.
Google for Startups: Nâng cao năng lực AI cho startup Việt
Để hỗ trợ sự phát triển mạnh mẽ của các startup “thuần Việt” trong lĩnh vực AI, Google for Startups đã triển khai hai chương trình trọng điểm: AI Bootcamp và AI Solutions Lab. Hai chương trình này được thiết kế với hai hướng tiếp cận song song. Thứ nhất, tập trung nâng cao năng lực AI cho các startup thông qua việc tiếp cận các công nghệ mới nhất của Google, giúp họ nắm bắt những xu hướng và công cụ tiên tiến nhất. Thứ hai, khuyến khích ứng dụng thực tế bằng cách hướng dẫn các startup xây dựng sản phẩm AI mẫu (AI MVP) nhằm giải quyết các bài toán kinh tế, xã hội hoặc môi trường cụ thể. Các startup tham gia sẽ nhận được sự hướng dẫn tận tình từ đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm của Google và các đối tác. Ông Bok nhấn mạnh: "Chúng tôi kỳ vọng chương trình này sẽ giúp các startup Việt Nam giai đoạn đầu được trang bị kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn để xác định và giải quyết hiệu quả những vấn đề thực tế bằng AI".
Kết quả ban đầu và tầm nhìn tương lai cho AI Việt Nam
Trong suốt quá trình tham gia chương trình AI Bootcamp và AI Solutions Lab, các startup sẽ được tiếp cận với tài liệu đào tạo độc quyền về công nghệ AI của Google, bao gồm cả các sản phẩm Agentic AI mới nhất như Agent Development Kit. Đặc biệt, các startup còn có cơ hội làm việc trực tiếp với các kỹ sư của Google để kiểm định và tối ưu hóa sản phẩm AI MVP của mình. Một trong những hỗ trợ đáng giá nhất là mỗi startup đủ điều kiện có thể nhận tín dụng Google Cloud trị giá tới 350.000 USD, giúp giảm gánh nặng chi phí hạ tầng công nghệ. Kết quả ban đầu của các chương trình này rất khả quan: khoảng 120 startup Việt Nam đã được đào tạo, và hơn 50 sản phẩm AI tạo sinh (GenAI MVP) đã ra đời, tập trung giải quyết các thách thức xã hội, kinh tế và môi trường. Theo ông Bok, điều cốt lõi đối với các startup giai đoạn đầu là xác định sớm “sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường” (product-market fit). Khi đã tìm thấy vấn đề người dùng có thể mở rộng và phân khúc thị trường tiềm năng, startup có thể tận dụng AI để tăng tốc tạo ra giá trị với chi phí tối ưu hơn. Điều này đặc biệt đúng với các startup AI bản địa hóa, khi hiểu rõ nhu cầu và đặc thù của thị trường nội địa.
Điều này có nghĩa gì với bạn?
Đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư, sự tăng trưởng mạnh mẽ của startup AI tạo
