Việt Nam Thúc Đẩy Năng Lực AI Trong Kỷ Nguyên Kinh Tế Trí Tuệ Nhân Tạo

Tại diễn đàn AI Day 2026, một sự kiện quan trọng diễn ra ở Việt Nam, các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia công nghệ, nhà giáo dục và đại diện nhiều tổ chức đã cùng nhau thảo luận về chiến lược thúc đẩy năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) quốc gia. Mục tiêu cốt lõi là đưa AI trở thành động lực tăng trưởng nhanh, bền vững, đồng thời tái cấu trúc năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế trí tuệ nhân tạo đang phát triển mạnh mẽ.

AI Day 2026: Diễn đàn thúc đẩy năng lực AI cho Việt Nam

Diễn đàn AI Day 2026 được tổ chức nhằm quy tụ đa dạng các chủ thể từ nhiều lĩnh vực, tạo ra một không gian lý tưởng để trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ kiến thức và đề xuất các sáng kiến đột phá trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Sự kiện này không chỉ tập trung vào việc nâng cao năng lực AI cho lực lượng lao động mà còn hướng tới toàn bộ cộng đồng tại Việt Nam, mở rộng hiểu biết và khả năng tiếp cận công nghệ. Bên cạnh đó, AI Day 2026 còn là cầu nối quan trọng, kết nối mạng lưới những người có chung mối quan tâm về AI, từ đó thúc đẩy các cuộc thảo luận đa chiều về tác động sâu rộng và tiềm năng ứng dụng của công nghệ này đối với mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội.

Đại học Bách khoa Hà Nội tiên phong đổi mới giáo dục đại học với AI

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, đã nhấn mạnh vai trò chuyển đổi nền tảng của AI đối với giáo dục đại học toàn cầu. Ông khẳng định rằng AI không chỉ đơn thuần là một công nghệ mới mà còn đang thay đổi sâu sắc cách thức con người tạo lập tri thức, học tập, làm việc, sáng tạo, hợp tác và kiến tạo giá trị. Nhận thức rõ yêu cầu cấp bách này, Đại học Bách khoa Hà Nội đã xác định AI không chỉ là một lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu, mà còn là động lực chiến lược để thúc đẩy đổi mới toàn diện nhà trường. Điều này bao gồm việc cải tiến chương trình đào tạo, phương thức dạy và học, hoạt động nghiên cứu khoa học, mô hình quản trị, và xây dựng một hệ sinh thái học thuật đổi mới sáng tạo lấy AI làm trung tâm.

Trong kỷ nguyên AI, sứ mệnh cốt lõi của các trường đại học vẫn không thay đổi, nhưng phương thức thực hiện cần được đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc và có trách nhiệm hơn. Mục tiêu cao nhất không phải là đơn thuần đưa thêm công nghệ vào giảng đường, mà là nâng cao chất lượng giáo dục đại học theo hướng thiết thực, hiệu quả, lấy người học làm trung tâm. Điều này giúp người học phát triển toàn diện, thích ứng nhanh chóng với những thay đổi của thị trường lao động, nâng cao năng lực và hướng tới thành công bền vững trong một thế giới ngày càng số hóa.

Chiến lược 5 định hướng của Đại học Bách khoa Hà Nội trong kỷ nguyên AI

Trên tinh thần đó, Đại học Bách khoa Hà Nội đã tập trung triển khai năm định hướng lớn nhằm tích hợp AI một cách hiệu quả và toàn diện vào mọi hoạt động của mình:

1. Đổi mới chương trình đào tạo theo tiếp cận năng lực trong kỷ nguyên AI: Chuyển dịch từ chương trình nặng về lý thuyết sang phát triển các kỹ năng thực tiễn, giúp sinh viên làm chủ công nghệ và giải quyết vấn đề trong thế giới thực.
2. Đổi mới phương thức dạy và học theo hướng lấy người học làm trung tâm của chuyển đổi: Áp dụng các phương pháp giảng dạy tương tác, cá nhân hóa, khuyến khích tư duy phản biện và sáng tạo, tận dụng AI để hỗ trợ quá trình học tập.
3. Đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng phản ánh thực chất năng lực: Phát triển các công cụ và phương pháp đánh giá tiên tiến, không chỉ đo lường kiến thức mà còn đánh giá khả năng ứng dụng, giải quyết vấn đề và thích nghi của người học.
4. Xây dựng hệ sinh thái đại học số và môi trường học thuật đổi mới sáng tạo với AI: Tạo lập một môi trường học tập và nghiên cứu hiện đại, kết nối, nơi AI là công cụ hỗ trợ đắc lực cho cả giảng viên và sinh viên trong việc khám phá tri thức và phát triển các dự án sáng tạo.
5. Phát triển con người, đồng thời giữ vững các giá trị cốt lõi của giáo dục đại học: Đảm bảo rằng việc ứng dụng AI không làm mất đi các giá trị nhân văn, đạo đức và trách nhiệm xã hội trong giáo dục, mà ngược lại, củng cố chúng.

“Với tinh thần tiên phong, trách nhiệm, sáng tạo và phụng sự, Đại học Bách khoa Hà Nội cam kết triển khai đồng bộ, nhất quán và lâu dài các giải pháp để AI thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng giáo dục đại học.”

Tầm nhìn quốc gia: AI là trụ cột tăng trưởng và cạnh tranh của Việt Nam

Đồng quan điểm với Đại học Bách khoa Hà Nội, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới Sáng tạo quốc gia (NIC), cũng nêu rõ tầm quan trọng chiến lược của AI đối với Việt Nam. Ông khẳng định rằng Việt Nam đã xác định AI là một trong những lĩnh vực ưu tiên hàng đầu và là trụ cột chiến lược để định hình một mô hình tăng trưởng mới. Mô hình này sẽ dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với AI đóng vai trò then chốt trong việc tái cấu trúc năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số. Việt Nam đang đứng trước một cơ hội mang tính bước ngoặt để phát triển và ứng dụng AI ở quy mô toàn quốc, từ đó tạo ra những bứt phá mạnh mẽ về năng suất lao động, chất lượng sản phẩm dịch vụ và năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế.

Xây dựng hệ sinh thái AI mở: Liên kết đa chủ thể để phát triển bền vững

Để hiện thực hóa mục tiêu biến AI thành động lực tăng trưởng, ông Võ Xuân Hoài nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng một hệ sinh thái AI mở, vận hành trên nền tảng liên kết đa chủ thể. Trong hệ sinh thái này, mỗi thành phần đóng một vai trò riêng biệt nhưng bổ trợ lẫn nhau: Nhà nước sẽ kiến tạo các chính sách thuận lợi và khung pháp lý rõ ràng; các doanh nghiệp sẽ là lực lượng tiên phong trong việc ứng dụng và thương mại hóa các giải pháp AI; các cơ sở nghiên cứu và giáo dục sẽ cung cấp tri thức nền tảng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; và cộng đồng công nghệ sẽ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo không ngừng. Các sáng kiến như AI Day 2026 chính là những bước đi cụ thể hóa các định hướng này, thông qua việc kết nối hiệu quả các bên liên quan, thúc đẩy chia sẻ tri thức và hình thành các hợp tác thực chất, qua đó đưa AI trở thành động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững của Việt Nam.

Ứng dụng AI trong báo chí: Chuyển đổi tư duy và nghiệp vụ tại Việt Nam

Từ góc nhìn về ứng dụng AI trong lĩnh vực báo chí, nhà báo Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, đã chia sẻ về sự chuyển biến rõ nét trong tư duy của các cơ quan báo chí Việt Nam. Ông cho biết, nếu như giai đoạn 2015-2017, khi các khái niệm như tin giả hay AI mới bắt đầu xuất hiện, nhiều tòa soạn còn tỏ ra hoài nghi và coi đây là những xu hướng xa vời, thì đại dịch Covid-19 đã trở thành một "cú hích" mạnh mẽ. Đại dịch đã buộc các cơ quan báo chí phải nhanh chóng thích ứng, đẩy mạnh chuyển đổi số với tốc độ chưa từng có để duy trì hoạt động và đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng. Trên nền tảng đó, với lợi thế về sự nhạy bén công nghệ, các cơ quan báo chí đã từng bước đẩy mạnh ứng dụng AI vào các hoạt động nghiệp vụ, từ thu thập, xử lý thông tin đến sản xuất nội dung và phân phối.

Làm chủ công nghệ AI: Đảm bảo con người không bị chi phối bởi trí tuệ nhân tạo

Một trong những thông điệp quan trọng xuyên suốt các cuộc thảo luận là việc làm chủ công nghệ, không để công nghệ chi phối. Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh AI đang phát triển với tốc độ chóng mặt và có khả năng tác động sâu rộng đến mọi khía cạnh của đời sống. Việc làm chủ công nghệ AI không chỉ dừng lại ở khả năng sử dụng và phát triển các công cụ AI, mà còn bao gồm việc hiểu rõ các giới hạn, rủi ro tiềm ẩn và đảm bảo rằng AI được phát triển và ứng dụng một cách có đạo đức, có trách nhiệm. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng con người phải luôn là trung tâm, là người kiểm soát và định hướng sự phát triển của AI, thay vì để AI tự động định hình tương lai mà không có sự can thiệp và kiểm soát của con người. Điều này đòi hỏi sự đầu tư vào giáo dục, nghiên cứu, và xây dựng các quy định pháp lý phù hợp để đảm bảo AI phục vụ lợi ích cao nhất của xã hội.

Điều này có nghĩa gì với bạn?

Đối với mỗi cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức tại Việt Nam, sự thúc đẩy năng lực AI quốc gia mang đến cả cơ hội và thách thức. Nếu bạn là sinh viên, việc Đại học Bách khoa Hà Nội và các trường khác đổi mới chương trình đào tạo theo hướng AI sẽ mở ra cánh cửa đến những ngành nghề mới, đòi hỏi kỹ năng số và tư duy sáng tạo. Bạn sẽ được trang bị kiến thức để không chỉ thích ứng mà còn kiến tạo tương lai. Đối với các doanh nghiệp, việc Việt Nam xây dựng hệ sinh thái AI mở sẽ tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận công nghệ, tối ưu hóa quy trình, nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Các giải pháp AI có thể giúp doanh nghiệp từ nhỏ đến lớn chuyển đổi số hiệu quả, từ quản lý khách hàng đến tối ưu chuỗi cung ứng.

Trong lĩnh vực báo chí và truyền thông, việc ứng dụng AI sẽ thay đổi cách thức sản xuất và tiêu thụ thông tin, đòi hỏi các nhà báo phải nâng cao kỹ năng số, sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ chứ không phải thay thế. Quan trọng hơn, thông điệp "làm chủ công nghệ, không để công nghệ chi phối" là lời nhắc nhở cho tất cả chúng ta. Dù bạn là ai, việc hiểu biết về AI, tham gia vào các cuộc thảo luận về đạo đức AI và chủ động học hỏi để thích nghi là điều cần thiết. Năng lực AI của Việt Nam không chỉ là câu chuyện của chính phủ hay các tập đoàn lớn, mà là câu chuyện của mỗi người dân, mỗi tổ chức trong việc cùng nhau xây dựng một tương lai số thịnh vượng và có trách nhiệm.